X
تبلیغات
همه چیز در باره قصه و داستان

همه چیز در باره قصه و داستان
آموزش و نقد. داستان نویسی.رمان
قالب وبلاگ
لینک دوستان
پيوندهای روزانه

 

فرمالیسم 7

 

تطابق نظریه فرمالیسم یاکوبسن و  رمان7

 

عنوان مقاله : بررسی  رويكرد ياكوبسن به متن

 

   نويسنده: حسين - شيخ الاسلامي

 

منبع: سایت - باشگاه اندیشه

کارگاه آموزش رمان نویسی : تهیه و ندوین : محمد رضا عباس زاده

 

 

در قسمت پيشين مقاله، در باب دوانگاره‌ي اصلي نظريه‌ي ادبي ميخائيل باختين، يعني جامعه‌شناسي ادبيات و رمان چند صدايي سخن گفتيم و در حد امكان تصوير مشخصي از آنچه در ديدگاه وي فصل مميز ادبيات و غير آن محسوب مي‌شود ارائه داديم؛ در اين قسمت سعي خواهيم كرد اين اين دوانگاره را به چالش كشيده و نقاط قوت و ضعفشان را آشكار سازيم.

 

گفتيم كه در تعريف ادبيات و نوع ادبي، باختين بر چند مفهوم تكيه‌ي اساسي دارد، كه مهم‌ترين آنها عبارتند از مفاهيمي چون: بوطيقا، ارتباط و جامعه‌شناسي. باختين با تكيه بر اين سه مفهوم، بناي نظري نوع “ادبيات” و اساس ساختمان نوع‌شناسي ويژه‌ي خويش را مي‌سازد و براي نقد چنين ساختماني هم بايد به سراغ همين مفاهيم رفت و مشخص ساخت كه آيا تصور باختين از كاركرد اين عناصر و مؤلفه‌ها مي‌تواند تأييد شود و تا چه حد در ديدگاه باختين، براي اين مؤلفه‌ها، كاركردهايي غيرواقعي طراحي شده است.

 

 بقیه در ادامه مطلب


موضوعات مرتبط: 20-فرمالیسم چیست؟، 43-آموزش رمان نویسی
ادامه مطلب
[ دوشنبه بیست و سوم فروردین 1389 ] [ 12:8 ] [ محمد رضا عباس زاده -کاشان ]
 

فرمالیسم 6

 

تطابق نظریه فرمالیسم یاکوبسن و  رمان 6

 

عنوان مقاله : بررسی  رويكرد ياكوبسن به متن

 

   نويسنده: حسين - شيخ الاسلامي

 

منبع: سایت - باشگاه اندیشه

کارگاه آموزش رمان نویسی تهیه و تدوین محمدرضا عباس زاده

 

 

ب) رمان نوع ادبي چند صداييك

 

اما مي‌توان علت اصلي شهرت باختين را، كه چند سال پس از مرگش به وقوع پيوست، در مفهوم چند صدايي يافت. اين مفهوم كه به صورت جدي در بازخواني آثار داستايافوسكي رخ مي‌نماياند، مي‌تواند يكي از ويژگيهاي اصلي نوع ادبي رمان را بازنمايي كند، از نظر باختين رمان، تنها نوع متني است كه مي‌تواند جدل و گفت‌و‌گوي چند صداي مختلف را در يك متن نمايش دهد، رمان، اگرچه مي‌تواند تك صدايي يا چندآوايي باشد، اما مهم اين نكته است كه تنها در رمان است كه مي‌توانيم شاهد چند صدا در كنار هم باشيم.ساختين در تحليل داستايفسكي بهترين نمونه‌ي چندآوايي را مي‌يابد:

 

 با داستايفسكي چندآوايي با قوت به مجموعه‌ي دنياي ادبي وارد مي‌شود... داستايفسكي در منطق گفت‌و‌گويي آثارش و به خصوص در ارجاع به ذهنيت‌دهي به شخصيتهايش، مرزهاي موجود را مي‌شكند. منطق گفت‌و‌گويي در داستايفسكي به كيفيتي نو ( وبالاتر) دست مي‌يابد(6).

 

بقیه در ادامه مطلب

 


موضوعات مرتبط: 20-فرمالیسم چیست؟، 43-آموزش رمان نویسی
ادامه مطلب
[ یکشنبه بیست و دوم فروردین 1389 ] [ 10:53 ] [ محمد رضا عباس زاده -کاشان ]

 

فرمالیسم ۵

 

تطابق نظریه فرمالیسم یاکوبسن و  رمان 5

 

عنوان مقاله : بررسی  رويكرد ياكوبسن به متن

 

   نويسنده: حسين - شيخ الاسلامي

 

منبع: سایت - باشگاه اندیشه

کارگاه آموزش رمان نویسی : تهیه و تدوین : محمدرضا عباس زاده

 

اما اين همگرايي را نبايد باعث همساني ايندو شود،اگرچه ديدگاه هر دو متفکر در باب شعر يکي است،اما بايد توجه داشت که مسير اين دو براي رسيدن به اين نتيجه بسيار متفاوت است.شکلوفسکي درست بر خلاف  ياکوبسن براي تفکيک و نوع‌بندي ژانرهاي مختلف از معياري ذهني(subjective) که همان آشنايي زدايي باشد بهره مي‌گيرد.آشنايي زدايي برخلاف معيارهايط که ياکوبسن براي نوع‌بندي

 

 انتخاب کرده بود در فيزيک متن بازتاب ندارد و عيني(objective) نيست.

 

به نظر مي‌رسد عليرغم شهرت شکلوفسکي به فرماليسم،وي متفکري ذهني‌گرا نيز هست و تنها شايد در حيطه‌ي نظريه‌ي شعر بتوان او را فرماليستي تمام و کمال تصور کرد ودر کل دستگاه نظريه‌ي ادبي او انگاره‌ي ذهني "آشنايي زدايي" چنان تسلطي دارد که اورا بيشتر متفکري ذهني گرا مي‌سازد تا فرماليستي زبان‌شناس.

 بقیه در ادامه مطلب


موضوعات مرتبط: 20-فرمالیسم چیست؟، 43-آموزش رمان نویسی
ادامه مطلب
[ شنبه بیست و یکم فروردین 1389 ] [ 11:23 ] [ محمد رضا عباس زاده -کاشان ]

 

 فرمالیسم ۴

 

 

تطابق نظریه فرمالیسم یاکوبسن و  رمان 4

 

عنوان مقاله : بررسی  رويكرد ياكوبسن به متن

 

   نويسنده: حسين - شيخ الاسلامي

 

منبع: سایت - باشگاه اندیشه

کارگاه مجازی آموزش رمان نویسی-تهیه و تدوین :محمدرضا عباس زاده

 

 

اما آيا نمي‌توان به سادگي داستان را مجموعه‌اي از جملات با كاركردهاي شش‌گانه دانست كه در مجموع و به علت محاكات ماهيت داستان را مي‌سازند؟ به اعتقاد نگارنده جواب اين سوال منفي است، براي توضيح بيشتر كار بر روي يك مثال عيني مفيد به نظر مي‌رسد بالزاك در ابتداي كتاب  "بابا گوريو "يِ  خود مي‌نويسد:

 

"مادام وكه، كه پيش از ازدواج به مادموازل دوكنفلان معروف بود،پيرزني است كه از چهل سال پيش پانسيون ارزاني در كوچه‌ي دوسنت ژنويو(پاريس) بين كارتيه لاتن و فوبورسن-مارسل داير كرده."

 

اگر بخواهيم اين جمله را با نظام ياكوبسني تحليل كنيم ناچاريم آنرا جمله‌اي ارجاعي بخوانيم.اما اين نامگذاري ما بر اساس فرم و ظاهر خواهد بود.به بيان ديگر اگر بخواهيم اين جمله با توجه به تعاريفي ياكوبسن از كاركردهاي زبان به دست مي‌دهد تحليل كنيم آنگاه ارجاعي خواندن اين جمله چندان منطقي به نظر نمي‌رسد،چرا كه ياكوبسن در تعريف جملات ارجاعي مي‌گويد جملات ارجاعي جملاتي هستند كه هدف اصلي از پيام آنها ارجاع به مصداق است اما آيا بالزاك از اين جمله قصد ارجاع دارد؟يعني وي مي‌كوشد كه ما به وجود بانويي به نام مادام وكه در پاريس ايمان بياوريم؟به اعتقاد شخص من اين جمله نمي‌تواند موكدِ بر زمينه در نظر گرفته شود.خواننده‌ي اين جمله(بر خلاف خوانندگان جمله‌هاي ارجاعي) قادر به تكذيب يا تاييد اين جمله نيست از سوي ديگر اين جمله با كاركردهاي ديگر زبان نيز منطبق نيست اين جمله را نمي‌توان عاطفي،ترغيبي،همدلانه،ادبي و يا فرازباني تلقي كرد.تا انجا كه قوه‌ي استدلال نگارنده اجازه مي‌دهد مي‌توان گفت كه اين جمله هدفي دارد كه اساسا از حيطه‌ي خرد فيزيك زبان و ارتباط بيرون است.

 بقیه در ادامه مطلب


موضوعات مرتبط: 20-فرمالیسم چیست؟، 43-آموزش رمان نویسی
ادامه مطلب
[ جمعه بیستم فروردین 1389 ] [ 17:58 ] [ محمد رضا عباس زاده -کاشان ]

 فرمالیسم ۳

 

تطابق نظریه فرمالیسم یاکوبسن و  رمان 3

 

عنوان مقاله : بررسی  رويكرد ياكوبسن به متن

 

   نويسنده: حسين - شيخ الاسلامي

 

منبع: سایت - باشگاه اندیشه

.

 کارگاه مجازی آموزش رمان نویسی-تهیه و تدوین :محمدرضا عباس زاده

به هر حال تلاش ياكوبسن تلاشي است در خور تقدير در جهت فروكاهش تفاوت‌هاي متون مختلف به سطح فيزيك خرد زبان كه همان‌گونه كه ديديم از كاستي‌هايي رنج مي‌برد و هم‌چنين از لحاظ تئوريك مباني چندان قابل دفاع و موجهي ندارد. از سوي ديگر نيز شاهد بوديم كه از جهت علمي نيز اين تقسيم‌بندي چندان موفق نبوده و از تبيين تمامي انواع گزاره‌ها ناتوان مي‌ماند.

 

به اعتقاد نگارنده ما بيش از آن‌كه مديون نوع‌بندي و انطباق نمودار ارتباطي وي بر روي گزاره‌ها باشيم، مديون خود اين نمودار و تحليل موشكافانه‌ي وي از فرايند ارتباط هستيم.

 

 

رومن ياكوبسن

 

ياكوبسن پس از اينكه نقش ادبي يا شعري زبان را از ديگر كاركردهاي زبان جدا مي‌كندسعي خود را بر اين متمركز مي‌كند كه دسته‌بنديهاي دروني شعر(بوطيقا، شعرشناسي) را نيز با استفاده از همين رويكرد مشخص نمايد:

 

"ويژگيهاي انواع متنوع شعر بيانگر اين نكته است كه در كنار نقش شعري مسلط ، نقش‌هاي كلامي ديگر نيز در پديد آوردن انواع شعر كم‌وبيش، موثرند"  ميبينيم كه ياكوبسن اينجا نيز پديدآمدن انواع شعري را ناشي از قرار گرفتن نقشهاي ديگر زبان در كنار نقش شعري آن مي‌داند به اين ترتيب كه وي شعر غنايي را داراي پيوندي تنگاتنگ با نقش عاطفي زبان مي‌داند و شعر حماسي را با كاركرد ارجاعي زبان هماهنگ مي‌داند

 بقیه در ادامه مطلب


موضوعات مرتبط: 20-فرمالیسم چیست؟، 43-آموزش رمان نویسی
ادامه مطلب
[ جمعه بیستم فروردین 1389 ] [ 10:51 ] [ محمد رضا عباس زاده -کاشان ]

 فرمالیسم ۲

 

 

تطابق نظریه فرمالیسم یاکوبسن و  رمان 2

 

عنوان مقاله : بررسی  رويكرد ياكوبسن به متن

 

   نويسنده: حسين - شيخ الاسلامي

 

منبع: سایت - باشگاه اندیشه

 

 کارگاه مجازی آموزش رمان نویسی -تهیه و تدوین :محمدرضا عباس زاده

 

بازشناسي نوع جمله‌ي اول به راحتي و از طريق نوع واژگان قابل تشخيص است.به خوبي مشخص است که اين گونه نحو داراي نقش همدلي در زبان است و اگرچه شايد نقش ترغيبي را نيز به عنوان کارکرد فرعي در خود داشته‌باشد ولي نقش همدلانه‌ي آن با واژه يا صوت (خب!) کاملا مشخص است. گزاره‌ي دوم نيز به وضح ارجاعي است به اين معنا که خبري از زمينه‌ي مشترک من و خواننده به دست مي‌دهد و منتقل مي‌کند، از سويي ساختار دستوري گزاره و کلمات به کار رفته در آن ارجاعي بودن حمله را بازنمايي ميکنند. اما فهميدن اين نکته که گزاره‌ي سوم نقش شعري دارد به هيچ عنوان از فيزيک آن قابل استنتاج نيست.بايد باز هم اين نکته را ياد‌آوري کنم که ياکوبسن از موضعي توصيفي در مورد شعر اظهار نظر مي‌کند و نه از موضعي وضعي.

 

به بيان ديگر بايد گفت در بسياري از گزاره‌هاي ادبي فهم "ادبيت" و "شعريت" محض وابسته به درک "زمينه"(context) گزاره است و نمي‌توان از خود جمله شعريت آنرا دريافت. بنابراين اساس نظريه‌ي ياکوبسن که سعي دارد نقش شعري زبان را به سطح خرد زبان وابسته نشان دهد محل ترديد قرار مي‌گيرد.

 بقیه در ادامه مطلب

 


موضوعات مرتبط: 20-فرمالیسم چیست؟، 43-آموزش رمان نویسی
ادامه مطلب
[ جمعه بیستم فروردین 1389 ] [ 9:6 ] [ محمد رضا عباس زاده -کاشان ]

تطابق نظریه فرمالیسم یاکوبسن و  رمان

 

عنوان مقاله : بررسی  رويكرد ياكوبسن به متن

 

   نويسنده: حسين - شيخ الاسلامي

 

منبع: سایت - باشگاه اندیشه

 

 کارگاه مجازی آموزش رمان نویسی -تهیه و تدوین :محمدرضا عباس زاده

 

فرماليسم ۱

 

تفکيک ادبيات و هنر از ساير ساخته‌ها و مصنوعات بشري رشته‌اي در نظريه‌ي ادبيات مي‌سازد که به آن عنوان "نوع‌شناسي"(typologi)  داده‌اند.نوع شناسي يا انواع ادبي بحثي است که تا پيش از ظهور فرماليسم و مکاتب جديد انديشه‌اي اهميت چنداني در تئوري ادبيات نداشته‌ است. ولي پس از ظهور فرماليسم و تمرکز نظريه‌پردازان ادبيات به عواملي چون خوانش، ماهيت متن و جايگاه مولف و مخاطب در تعيين ماهيت يک اثر ادبي، کم کم اين رشته از قالب سنتي خود ( که سعي داشت با شناسايي عوامل ابژکتيو متن،اعم از عوامل معنايي و صوري، يک متن ادبي را طبقه‌بندي کند)درآمد و به يکي از پايه‌هاي صدور نظريه‌ي ادبي تبديل شد.

 

امروزه مي‌توان اعا کرد نظريه‌ي هيچکدام از نظريه‌پردازان مشهور ادبيات و همچنين فيلسوفاني که علائقشان حول محور ادبيات مي‌چرخد(همچون بودريار، دريدا،و حتي فيلسوفي همچون ليندا هاچن)  بدون فهم نظريه‌ي نوع شناسانه‌اي که پايه و محور انديشه‌هايشان قرار گرفته قابل شناخت و شناسايي کامل نيست.

 بقیه در ادامه مطلب


موضوعات مرتبط: 20-فرمالیسم چیست؟، 43-آموزش رمان نویسی
ادامه مطلب
[ پنجشنبه نوزدهم فروردین 1389 ] [ 9:29 ] [ محمد رضا عباس زاده -کاشان ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

به وبلاگ من خوش آمدید . بیایید و تمام آرشیوهای سه ساله اش را زیرو رو کنید . داستان نویس شوید و بروید ! صددرصد تضمینی !! حدود هشتصد پست در باره آموزش داستان نویسی -رمان -داستان کوتاه و غیره در این وبلاگ منتظر نگاه های جستجوگر شماست . رزومه مختصر من : چاپ بیش از هفتاد داستان کوتاه در نشریات و مجلات معتبر ایران از سال 1370 تا کنون . چاپ بیش از سی مقاله و گزارش در مجلات وزین ایران .برنده جایزه داستان برگزیده مجله اطلاعات هفتگی . دو مرتبه برنده بهترین داستان طنز در مجله جوانان امروز . برنده خبرنگار افتخاری فصل و خبرنگار افتخاری سال 1390 مجله جوانان امروز . سه مجموعه داستان و دو رمان آماده چاپ دارم . متولد کاشان و عاشق داستان و رمان هستم . نظر دادن را فراموش نکنید که نشانه قدرشناسی شما در استفاده از این وبلاگ است . نظرات زیبا و پربار شما مرا در بهتر کردن این وبلاگ کمک کرده و خواهد کرد . ممنون .
موضوعات وب
امکانات وب

رمان